Toplu Taşıma Faciaları: Otobüste, Metorda, Trenlerde Başımıza Gelen Ama Güldüğümüz O Anlar

Toplu Taşıma: Hayatın En Büyük Komedi Sahnesi

Sabahın yedisi. Uykulu gözlerle durağa yürüyorsun. Kulaklık takılı, dünyayla bağın kesilmiş gibi görünüyorsun ama aslında çevrene açıksın. Çünkü toplu taşıma, hayatın en büyük komedi sahnesidir. Kim yazdı bu oyunu bilinmez ama oyuncular her gün değişir, sahne hiç değişmez: O bir otobüs, bir metro vagonu ya da bir trendir. Ve sen, bu oyunun hem izleyicisi hem de istemediğinden oyuncususun. Bugün toplu taşımada başımıza gelen o faciaları, o anları, o "Allah'ım bu bana mi oldu?" dedirten ama yıllar sonra anlatırken kahkaha attıran hikayeleri masaya yatırıyoruz. Çünkü biliyoruz ki sabah sekizde o metorda omzuna yaslandığın yabancının omzuyla gece sekizde aradığın yastık arasında bir fark yoktur. İkisi de geçicidir. Ama anıları kalıcıdır.

Otobüs Kapısı Kapanırken: İkinci El Sanat Müzesi Hissiyatı

Kapıda Kalanlar: Yarım İnsan Sendromu

Otobüsün kapısı kapanırken o ikisi arasında kalan insanlar vardır. Ne içeri tam girebilmişler ne dışarı tam çıkabilmişler. Yarım bir insan gibi asılı kalırlar kapıda. Şoför "geri çekilin" der, yolcular "çekilmiyor ki" der. O an o kişinin yüz ifadesi bir sanat eseridir: Hem korku hem utanç hem de "neden bu sabah evden çıktım" sorgulaması bir arada. Ve nihayet kapı kapanır, yarım insan artık tam bir insan olarak otobüsün içindedir. Ama travması bir ömür boyu sürer. Bir sabah öyle bir kalabalık vardı ki, otobüsün kapısı üç kişi arasında kaldı. Şoför bağırdı: "Geri çekilin!" Kimse çekilemedi çünkü arkadan gelen insan seli öne doğru itiyordu. Ortadaki adamın çantası kapıya sıkıştı, ceketinin bir kolu dışarda kaldı. İçerideki yarısı metroya gidecekmiş gibi sallanırken, dışarıdaki yarısı rüzgarda dalgalanıyordu. Adam tam bir denizcilik bayrağı gibi göründü. Neyse ki şoför kapıyı yeniden açtı ve yarım insan tam bir insan olarak içeri alındı. Ama o anki ifadesi? "Artık hiçbir şey beni şaşırtamaz" diyen bir adamın ifadesiydi.

Askıda Gezenler: Ayakta Durma Sanatı

Otobüste ayakta durmak bir sanattır. Ama herkes bu sanatın ustası değildir. Bir eliniz tutamaca, diğer eliniz telefondaysa, bacaklarınız yorgunsa ve otobüs bir anda fren yaparsa, o an fizik kurallarıyla tanışırsınız. Dünya bir anda yavaşlar, siz ise hızlanırsınız. Öne doğru bir ivmelenme yaşarsınız ki bu, NASA'nın bile hayal ettiğinden fazla G kuvvetidir. Ve o an bir yabancının kucağına düşersiniz. Göz göze gelirsiniz. Zaman durur. Dünyada sadece siz ve o yabancı vardır. Ve o yabancının "sorun değil" derkenki gülümsemesi, aslında "lütfen bir daha yapma" demektir. Bir keresinde bir kadın öyle bir fren yüzünden öne doğru fırladı ki, önce bir adamın omzuna, sonra diğer adamın koluna, en sonunda üçüncü bir kişinin sırtına tutunmak zorunda kaldı. Üç farklı insana yaslanarak ayakta kalan bu kadın, bir yandan telefonla konuşmaya devam ediyordu. "Evet anne, otobüsteyim, biraz gecikeceğim." Gecikeceksin tabi, çünkü şu an üç insanın kişisel alanını işgal ediyorsun. Ama o kadın pes etmedi. O sabah o metorda üç insana dayanarak seyahat eden bir kadının hikayesi, o otobüsteki herkesin hafızasına kazındı.

Metroda Mahremiyet İhlali: Yabancının Koltuğu

Omuz Uyumu: Bir İnsanlığın Buluşması

Metroya binen herkes bu sahneyi bilir: Yanınızdaki insan uykuya dalıyor. Başını önce kendi omzuna koyar, sonra yavaşça size doğru kayar. Ve bir bakarsınız ki, yabancının başı omzunuzda. Ne yapacaksınız? İtemezsiniz, ayamazsınız, hareket edemezsiniz. Sadece oturur ve bu yeni "ilişkinizi" kabullenirsiniz. O an o yabancıyla aranızda bir bağ oluşur. Adı omuz-uyumudur. Ve metroda omuz vermek, bir nevi insanlık görevidir. En azından kendinizi öyle teselli edersiniz. Bir gece geç saatte metrodan dönerken, yanımdaki adam derin bir uykuya daldı. Başını omzuma yasladı. Önce itmek istedim ama adam öyle bir huzurla uyuyordu ki, kıyamadım. Tam yirmi dakika boyunca omzumda uyuyan bu yabancıya hayatımda hiç kimseye yapmadığım kadar sabır gösterdim. İndiğimde boynum ağrıyordu ama o adamın huzurlu yüzünü gördüğümde bir şekilde hak ettim dedim. Belki o adam o gece evine sağ salim gidebildiyse, benim omzumun bir katkısı oldu. Bu benim küçük ama anlamlı bir insanlık zaferimdir.

Göz Kontağı Korkusu: Bakışmamanın Sanatı

Metorda en büyük korkulardan biri yanınızdakiyle göz göze gelmektir. Bu yüzden herkes bir şeylere bakar: Telefonuna, camdan dışarıya, tavandaki reklam tabelasına, elindeki bilet parçasına. Her yere bakılır ama yanınızdaki insana bakılmaz. Çünkü metroda bir yabancıyla göz göze gelmek, onunla evlenmek kadar ciddi bir taahhüttür gibidir. En azından öyle hissedilir. Bir gün metorda karşımda oturan kişiyle tam üç kez göz göze geldim. Üçüncü seferinde ikimiz de gülümsedik. O gülümsemenin anlamı şuydu: "Evet, ikimiz de bu tuhaf durumun farkındayız ve ikimiz de bakmaktan kaçınıyoruz ama nedense gözlerimiz buluşuyor." Bu, metroda yaşanabilecek en derin samimiyet anlarından biridir. Tabii üç saniye sonra ikimiz de tekrar telefonumuza döndük çünkü metroda samimiyetin bir sınırı vardır ve o sınır üç saniyedir.

Otobüsteki Sesler: Kulakların İşkencesi

Telefonla Bağıranlar: Dünyanın En Önemli İnsanları

Her otobüste bir tane vardır: Hoparlörden telefonla konuşan ya da sesini tüm otobüse duyuran kişi. "E VEDAT, SEN DEDİĞİN YERE GÖNDERDİM, EVET, O İŞİ HALLETTİM, YOK HAYIR, O KONUYU KONUŞMAYALIM, BEN SENİ ANLADIM VEDAT, SEN BENİ ANLA!" Ve tüm otobüs Vedat'ın hayatını öğrenir. Vedat'ın bir işi varmış, bu iş gönderilmiş, Vedat bir konuyu konuşmak istemiyormuş ama Vedat'ın arkadaşını çok anlamış. Otobüste herkes Vedat hakkında artık bir uzmanlaşmıştır. Ve inanın bana, Vedat'ın hayatı hiç de o kadar ilginç değil. Ama otobüsteki insanlar için o an en ilginç şey Vedat'tır. Bir keresinde bir kadın öyle yüksek sesle telefonla konuşuyordu ki, karşıdan gelen otobüsteki şoför bile duyabilirdi. Kadın kocasıyla tartışıyordu: "SEN HANGİ ARABAYI ALMIŞSIN? NE KADARA? KİMİNLE? NE YAPMIŞSIN?" Tüm otobüs derin bir sessizliğe büründü. Kimse nefes almıyordu. Herkes bu dramın sonunu merak ediyordu. Kadın bağırmayı bitirdiğinde, arkamdaki yaşlı teyze sessizce "kızım, bırak o arabayı, kendine değer ver" dedi. Ve otobüsün tamamı bu yaşlı teyzeye hak verdi. O gün otobüsteki herkes birbirine yabancıydı ama o an, o teyzenin sözünde birleşti. Toplu taşıma bazen böyle bir şeydir: Yabancılar bir anda bir olurlar.

Kulaklıktan Müzik Sızanlar: Gece Kulübü Otobüsü

Bir de müzik dinleyen ama kulaklığının sesini tüm dünyaya açan insanlar vardır. Siz otobüste otururken yanınızdan öyle bir bas sesi gelir ki, kendinizi gece kulübünde sanırsınız. Ama bir gece kulübü değil, bu sabah yedide işe giden bir otobüstür. Ve o müziğin ritmine göre otobüs sallanır. Sallayan otobüs mü, yoksa yorgunluk mu, kimse bilemez. Ama o bas sesi o kadar baskındır ki, siz kendi kulaklığınızdaki müziği duyamazsınız. Çünkü o müzik sizin müziğinizdir ama yanınızdaki müzik tüm otobüsün müziğidir. Bir gün yanımda oturan gencin kulaklığından öyle yüksek sesle rap müzik geliyordu ki, göğüs kafesim titriyordu. Her bas vuruşunda kalbim bir atış kaçıyordu sankı. Adam müziğin ritmine göre başını sallıyordu, bacaklarını vuruyordu ve tam bir konser deneyimi yaşıyordu. Ben ise yanında oturan sessiz bir dinleyiciydim. Biletimi attım ama aslında o konserin biletini de ödemiş oldum o an. Ne yazık ki bana göre bir müzik değildi ama hayatta her şeyi denemek gerekir, değil mi?

Ayakta Yolculuk: Denge Oyunu ve Kucağa Düşme

Bacak Krampları: Bir Saat Ayakta Durmanın Bedeli

Otobüste ayakta bir saat geçirmek, bir nevi fiziksel dayanıklılık testidir. Bacaklarınız kramplar girer, topuklarınız yanar, dizleriniz titrer. Ve tam bir yere oturacak boşluk açıldığında, bir anda üç kişi o koltuğa yönelir. Bu, hayatta hızlı karar vermenin önemini öğretir. Bir saniye tereddüt ederseniz, koltuk başkasının olur. Ve siz ayakta kalmaya devam edersiniz, bacaklarınız sizi affetmez ama otobüsün hareketi en azından dikkatinizi dağıtır. Bir gün öyle bir kalabalık otobüse bindim ki, ayakta duracak yer bile zor buldum. Bir elim tutamaca sarılı, diğer elim telefonda, bacaklarım ağrıyor, sırtım ağrıyor ve kafamda tek bir düşünce: "Neden eve dönmem saatler sürüyor?" Tam bu sırada otobüs bir ani fren yaptı ve ben öne doğru fırladım. Kendimi bir adamın koluna yapışmış buldum. O adam bana "sakın düşmeyelim" der gibi baktı. Ben de "elimden geldiğince direniyorum" der gibi baktım. Ve o an, o yabancılarla omuz omuza, ayakta, sallanarak, kramp giren bacaklarla seyahat ederken, hayatın ne kadar tuhaf bir şey olduğunu düşündüm. Bir yandan acı çekiyorduk, bir yandan da bu acıyı paylaşıyorduk. Toplu taşıma, insanları birbirine yakınlaştırır. Hem fiziksel hem de ruhsal olarak.

Ağırlık Merkezi: Bir İnsanın Denge Macerası

Otobüste ayakta dururken denge kurmak, bir fizik problemini çözmek gibidir. Ağırlık merkezinizi bulmanız, bacaklarınızı doğru açmanız ve otobüsün hareketine uyum sağlamanız gerekir. Ama bazen öyle bir frene basılır ki, tüm fizik kuralları alt üst olur. Bir anda kendinizi bir sürat yarışçısı gibi sağa sola yalpalanırken bulursunuz. Tutamaca tutan eliniz terden kayar, diğer eliniz boşlukta savrulur ve bacaklarınız bağımsız bir hareket başlatır. Bu, insan vücudunun beklenmedik bir dans performansıdır. Seyirciler var mı? Evet, tüm otobüs. Alkış var mı? Hayır, sadece şaşkın bakışlar. Bir sabah öyle bir fren yaptım ki, ağırlık merkezim tamamen kaydı. Sağa yattım, sola düzelttim, tekrar sağa savruldum ve sonunda bir tütün çuvalı gibi ayakta kalmayı başardım. Yanımdaki adam bana hayranlıkla baktı. "Nasıl düşmedin?" der gibi. Ben de "bilmiyorum, bir mucize" der gibi. O an anladım ki, toplu taşımada ayakta kalmak bir mucize değil, bir beceridir. Ve bu beceriyi her sabah milyonlarca insan sergiler. Bu, insanlığın en büyük kolektif başarılarından biridir. Biri Nobel verecek mi? Hayır. Ama en azından otobüste birileri size gülümseyecek.

Yanlış Durak: Toplu Taşımanın En Büyük Trajedisi

Geçen Durak: Bir Sahil Yolu Hissiyatı

Herkesin başına gelmiştir: Otobüse binersiniz, kulağınızı açarsınız, bir yandan müzik dinlerken bir yandan dışarıya bakarsınız. Ve bir anda fark edersiniz ki, durak geçildi. O an hissettiğiniz panik, hiçbir şeyle kıyaslanamaz. Hemen ayağa kalkarsınız, zili basarsınız, şoföre "bir sonraki durakta ineceğim" dersiniz. Şoför size "neden önceki durakta inmedin?" der gibi bakar. Siz ise içinden "çünkü o durakta olduğumu bilmiyordum, hayatımın hatasını yeni fark ettim" dersiniz. Bir gün otobüse bindim ve derin düşlere daldım. Dışarıya bakıyordum ama görmüyordum. Kulaklıkta müzik çalıyordu ama duymuyordum. Bir baktım ki, otobüs beni hedef durağımın üç durak ötesine götürmüş. O an hissettiğim çaresizlik, bir filme bile konu olamazdı. İndim, karşıdan gelen otobüse bindim, üç durak geri gittim. Bu macera benim sabah rutinime tam yirmi dakika ekledi. Ve o günden sonra her durakta kendimi uyarmaya başladım: "Bu senin durağın mı? Emin misin? Bir daha bak."

Yanlış Otobüse Binmek: Beklenmedik Macera

Bir de yanlış otobüse binme faciaları vardır. Sabah uykulu halde otobüse binersiniz, bir süre sonra dışarıya bakarsınız ve "bu benim mahallem mi?" dersiniz. Değildir. Çünkü yanlış otobüse bindiniz. O an hissettiğiniz karışık duygular: şok, panik, kafa karışıklığı ve "nasıl bu kadar dalgın olabilirim" sorgulaması. Ve en kötüsü, otobüsteki diğer insanların size "bu otobüs hangi yöne gidiyordu sanıyordun?" der gibi bakmalarıdır. Bir akşam işten çıkıp otobüse bindim. Müzik dinliyordum, sakin sakin gidiyordum. Dışarıya baktığımda manzara tanıdık gelmiyordu. "Galiba yeni yol yapıyorlar" diye düşündüm. Beş dakika sonra yine baktım, yine tanımadım. "Galiba çok değişmiş buralar" dedim. On dakika sonra artık emindim: Ben evin ters istikametine gidiyordum. Otobüsün son durağına kadar gittim, indim, karşıya geçtim, doğru otobüse bindim. Bu macera benim bir saatimi daha aldı ama en azından şehrin o tarafını da görmüş oldum. Hayat bazen sizi bilmediğiniz yerlere götürür. Ama toplu taşıma sizi her zaman eve getirir. Sadece bazen biraz dolambaçlı bir yoldan.

Metro Kazaları: İnsan Selinin Ortasında Kalmak

Peron Kalabalığı: Hayatta En Çok İnsanın Bir Arada Olduğu Anlar

Metro peronu, sabahın sekizi ile dokuz arasında, hayatta en çok insanın bir arada bulunduğu yerlerden biridir. Ve bu kalabalığın içinde hareket etmek, bir nevi dans etmektir. Sağa sola yelken açar, insanların arasından süzülür, bir yana çekilir, bir yana itilirsiniz. Bu, insanların birbirine en yakın olduğu ama birbirinden en çok kaçındığı andır. Herkes birbirine dokunur ama kimse birbirine bakmaz. Bu, modern insanlığın en büyük paradoksudur. Bir sabah peronda öyle bir kalabalık vardı ki, ayakta durmak bile bir mucizeydi. İnsanlar birbirine yapışmış halde metro bekliyordu. Metro geldi, kapılar açıldı ve içeridekiler dışarı akmaya başladı. Dışarıdakiler içeri girmeye çalışıyordu. Ortada bir insan akışı oluştu: Kim içeri giriyordu, kim dışarı çıkıyordu, kimse bilmiyordu. Ben o kalabalığın ortasında sıkışmış halde, hem içeri hem dışarı hareket ediyordum. Bir ara kendimi metronun içinde buldum. Nasıl girdim? Bilmiyorum. Ama girdim işte. Bazen hayat böyle çalışır: Çok çabalarsanız, hiçbir yere varamazsınız. Ama pes ederseniz, tam istediğiniz yere ulaşırsınız.

Kapı Arası Sıkışma: İklim Değişikliğinin İnsan Üzerindeki Etkisi

Metro kapıları kapanırken arada kalan insanlar vardır. Bu, tıpkı otobüsteki gibi ama daha da tehlikelidir. Çünkü metro kapıları otobüs kapılarından daha kararlıdır. Kapanırken ikinci bir şans vermezler. Tam kapanmak üzereyken bir el, bir çanta ya da bir sırt çıkar. Ve kapılar tekrar açılır. Bu, metroda bir sabah ritüelidir. Her istasyonda en az bir kez kapılar bir şey yüzünden yeniden açılır. Ve her seferinde içerideki insanlar dışarı fırlamaya çalışanlara bakarak "sabahın sekizi, daha ne kadar acele ediyorsun?" der gibi bakarlar. Bir sabah metroya binmeye çalışırken kapılar tam yüzüme kapanmaya başladı. Son saniyede kendimi içeri attım. Ama çantam dışarda kaldı. Kapılar çantamı sıkıştırmıştı. Konduktör kapıları açtı, çantamı çektim, tekrar kapandı. Bu sefer tam girdim. Ama o an herkes bana bakıyordu. "Bir daha erken kalkın" der gibi. Haklılardı. Ama o sabah erken kalkmıştım aslında. Sadece metro beni beklemek zorunda değildi. Metro kimseyi beklemez. Metro bir makinedir. Ve makaleler duygusuzdur. Ama o sabah metronun bana karşı kişisel bir sorunu olduğunu hissettim.

Tren Yolculuğu Faciaları: Uzun Yolun Kısa Hikayeleri

Kompartıman Dramaları: Yan Yana Oturmanın Psikolojisi

Tren yolculuğunda kompartıman, bir insan ilişkileri laboratuvarıdır. Dört ya da altı kişi, birkaç saat boyunca bir arada oturur. Başlangıçta kimse kimseye bakmaz. Herkes pencereden dışarı bakar ya da kitap okur. Ama bir saat sonra sohbet başlar. Önce havadan sudan, sonra işten, sonra hayattan. Ve yolculuğun sonunda birbirinin hayat hikayesini biliyorsunuzdur. Adını, mesleğini, kaç çocuğu olduğunu, nereye gittiğini, neden gittiğini. Tren yolculuğu, insanların birbirini en hızlı tanıdığı yerdir. Çünkü kaçış yoktur. Aynı kompartımandasınız ve bir sonraki istasyona kadar birbirinizle konuşmak zorundasınız. Bir tren yolculuğunda yanımda oturan adamla ilk yarım saat hiç konuşmadık. İkinci yarım saatte havadan sudan konuştuk. Üçüncü yarım saatte adam bana hayat hikayesini anlattı. Dördüncü yarım saatte ben ona kendi hayat hikayemi anlattım. Ve yolculuk sonunda ikimiz de birbirimizin en yakın arkadaşları olmuştuk. İsimlerimizi bile bilmiyorduk ama birbirimizin en büyük hayallerini, en derin korkularını ve en komik facialarını biliyorduk. Ve indikten sonra bir daha hiç görüşmedik. Bu, tren yolculuğunun güzelliğidir: Kısa ama derin bağlar.

Pencere Koltuğu Savaşı: Bir Makinist Olmasa Da Bir Savaş Var

Tren yolculuğunda pencere koltuğu, bir taht gibidir. Herkes onu ister ama herkes elde edemez. Pencere koltuğunda oturan kişi, manzarayı seyreder, rüzgarı hisseder ve diğer yolculardan bir adım öndedir. Koridor koltuğunda oturan kişi ise her geçen yolcuya yer vermek zorundadır, tuvalete giden herkese yol açmak zorundadır ve pencere koltuğundaki kişinin manzarasını kıskanır. Bu, bir güç mücadelesidir. Ve bu mücadele, yolculuğun başında bilet alınırken başlar. Pencere mi koridor mu? Bu, hayatın en büyük sorularından biridir. Kimisi manzarayı seçer, kimisi özgürlüğü. Ama en kötüsü, koridor koltuğunda oturup pencere koltuğundaki kişinin uykuya dalmasıdır. O manzara, artık kimseye aittir. Bir yolculukta koridor koltuğunda oturuyordum. Pencere koltuğundaki adam uyukladı. Manzara muhteşemdi: Dağlar, nehirler, yeşil vadiler. Ama ben göremiyordum çünkü adamın başı camdan dışarı bakmamı engelliyordu. Adamı itmeye cesaretim yoktu. Ama o manzarayı da kaçırmak istemiyordum. Sonunda bir çözüm buldum: Adamın başının etrafından bakarak manzarayı görmeye çalıştım. Bu, bir bulmaca çözmek gibiydi. Her virajda yeni bir açı, her tünelden çıkışta yeni bir perspektif. Ve yolculuk sonunda, o manzarayı parça parça görmüş olsam da, en azından adamı uyandırmamıştım. Bazen insanlık manzaradan daha önemlidir. Ama sadece bazen.

Toplu Taşımada Hayat Dersleri

Toplu taşıma, sadece bir ulaşım aracı değildir. Bir yaşam okuludur. Sabır dersi verir: Beklemeyi, toleransı, anlayışı öğretir. Dayanışma dersi verir: Birbirine tutunmayı, omuz vermeyi, yer açmayı öğretir. Mizah dersi verir: En absürt durumlarda bile gülmeyi, faciaları anlata anlata kahkaha atmaya dönüştürmeyi öğretir. Ve belki de en önemlisi, empati dersi verir: Herkesin aynı zorlukları yaşadığını, herkesin sabah aynı mücadeleyi verdiğini, herkesin bir şekilde o otobüste, o metorda, o trende bir yerlere gitmeye çalıştığını hatırlatır. Çünkü toplu taşımanın en büyük gerçeği şudur: Orada herkes eşittir. Zengin de fakir de aynı koltukta oturur. Genç de yaşlı da aynı tutamacı tutar. Herkes aynı otobüste seyahat eder, aynı metroyu bekler, aynı trende yolculuk yapar. Ve bu eşitlik, toplu taşımayı sadece bir ulaşım aracı değil, bir demokrasi mekanizması yapar. Her yolcu bir vatandaştır. Her durak bir seçim bölgesidir. Ve her bilet, eşitliğin bir kanıtıdır. Sabahın yedisi, uykulu gözler, kalabalık otobüs. Ve sen bu kalabalığın içinde bir yere gidiyorsun. Belki işe, belki okula, belki bir buluşmaya. Ve o yolculuk boyunca yüzlerce yabancıyla aynı anda aynı şeyi yaşıyorsun: Sabırsızlık, yorgunluk, umut. Ama bazen de kahkaha. Çünkü toplu taşıma, hayatın en büyük komedi sahnesidir. Ve bu komedide hepimiz oyuncuyuz. Kötü bir oyun değil, sadece plansız bir oyun. Ve plansız oyunlar bazen en güzelleridir. Yani sabah o otobüse binerken gülümse. Çünkü o otobüsteki her yüz bir hikaye taşıyor. Her yabancı bir gün yol arkadaşı olabilir. Her faciala bir gün en sevdiğin anı olabilir. Ve her sabah o durağa yürürken bil ki, milyonlarca insan seninle aynı mücadeleyi veriyor. Belki aynı otobüste, belki aynı metorda, belki aynı trende. Ama hepsi aynı yöne gidiyorlar: İleriye. Her zaman ileriye. Toplu taşıma gibi hayatta da öyle değil mi? Birlikte, sıkışık, bazen nefes almak zor, ama her zaman ileriye.